Czym jest reverse DNS?

Reverse DNS (rDNS), czyli odwrotne DNS, odwzorowuje adres IP z powrotem na nazwę hosta, w przeciwieństwie do zwykłego DNS, które tłumaczy nazwę na adres IP. Działa za pomocą rekordu PTR umieszczanego w specjalnych strefach: in-addr.arpa dla IPv4 i ip6.arpa dla IPv6. Gdy serwer pocztowy, narzędzie diagnostyczne czy system logowania pyta, jaka nazwa jest przypisana do danego adresu IP, odpowiedź zwraca zapytanie rDNS.

Jak działa rekord PTR

Reverse DNS opiera się na specjalnej przestrzeni nazw zdefiniowanej w RFC 1035. Adres IPv4 zapisuje się w odwrotnej kolejności oktetów z sufiksem in-addr.arpa, ponieważ DNS deleguje uprawnienia od etykiety najbardziej ogólnej do najbardziej szczegółowej, a w adresie IP najbardziej znaczący jest pierwszy oktet. Dla adresu 192.0.2.10 zapytanie PTR kierowane jest do nazwy 10.2.0.192.in-addr.arpa. W IPv6 obowiązuje ta sama zasada, ale adres rozbija się na pojedyncze cyfry szesnastkowe w odwrotnej kolejności pod domeną ip6.arpa, zgodnie z RFC 3596.

• Rekord PTR zwraca jedną nazwę hosta, np. mail.example.com, dla zadanego adresu IP.
• Strefy odwrotne IPv4 znajdują się pod in-addr.arpa, a IPv6 pod ip6.arpa.
• Adres zapisuje się od elementu najmniej do najbardziej znaczącego, czyli odwrotnie niż zwykle.
• Poprawna konfiguracja wymaga zgodności w obie strony: PTR wskazuje na nazwę, a rekord A lub AAAA tej nazwy wraca na ten sam adres IP (forward-confirmed reverse DNS).
• rDNS nie wpływa na trasowanie pakietów. Służy do identyfikacji i weryfikacji, a nie do dostarczania ruchu.

Delegacja stref odwrotnych od operatora

Bloki adresowe przydzielają regionalne rejestry internetowe (RIR), w Europie jest to RIPE NCC, a strefa odwrotna jest delegowana w dół tym samym łańcuchem co same adresy. Operator otrzymujący prefiks dostaje od RIR delegację odpowiedniej strefy in-addr.arpa lub ip6.arpa na swoje serwery DNS. Następnie może subdelegować mniejsze fragmenty klientom, którzy mają własny zakres adresów. Dla bloków IPv4 mniejszych niż /24 stosuje się delegację za pomocą rekordów CNAME zgodnie z RFC 2317, ponieważ granica strefy nie pokrywa się wtedy z granicą oktetu. Bez takiej delegacji klient nie może samodzielnie ustawiać rekordów PTR dla swoich adresów.

Dlaczego rDNS ma znaczenie

Reverse DNS nie jest wymagane do działania routingu, ale w praktyce wiele systemów go oczekuje. Serwery pocztowe powszechnie odrzucają lub obniżają reputację połączeń z adresów bez poprawnego, spójnego rekordu PTR, traktując brak rDNS jako oznakę spamu lub źle skonfigurowanego hosta. Narzędzia takie jak traceroute i logi bezpieczeństwa stają się czytelne dopiero wtedy, gdy adresy mają opisowe nazwy hostów. Dla operatora przemyślane nazewnictwo PTR, na przykład wskazujące lokalizację PoP czy interfejs routera, ułatwia diagnostykę i analizę ścieżek ruchu.

rDNS w sieci AS202520 SkyPass

Jako operator AS202520 SkyPass delegujemy strefy odwrotne in-addr.arpa i ip6.arpa dla prefiksów przydzielonych klientom, aby mogli samodzielnie zarządzać rekordami PTR na swoich serwerach DNS. Dla mniejszych bloków IPv4 poniżej /24 stosujemy delegację w stylu RFC 2317. Klienci tranzytu IP i peeringu w naszych PoP w Warszawie i Wrocławiu otrzymują pełną kontrolę nad rDNS swoich adresów, co ma znaczenie między innymi przy hostingu poczty i czytelnej diagnostyce. Spójne nazewnictwo PTR w naszej sieci szkieletowej ułatwia też analizę tras widocznych w naszym looking glass oraz na łączach do polskich węzłów wymiany ruchu w THINX, TPIX, WRIX i 1-IX.